Tagetes: van stijf stadsperkje tot nuttige moestuingast

Tagetes

Plantenleven: Anke’s planten

Vroeger stonden ze bekend als saaie, stijve bloemen in gemeentelijke perken, maar de Tagetes (voorheen ‘afrikaantje’ genoemd) verdient absoluut een tweede kans. In dit artikel deelt Anke hoe een oude afkeer omsloeg in liefde voor deze sterke plant. Ontdek waarom Tagetes met zijn kruidige geur een onmisbare bondgenoot is bij het natuurlijk bestrijden van wortelvlieg en aaltjes.

Augustus 2026 – Tekst en illustratie door Anke Kamerman, tuin 36

De oude naam ‘afrikaantje’ is een beetje vreemd, want deze plant is afkomstig uit Mexico. Tegenwoordig hoor je dan ook steeds vaker de botanische naam ‘Tagetes’ in plaats van ‘afrikaantje’; een andere reden om nu de naam Tagetes te gebruiken, is dat de oude naam maatschappelijk ter discussie staat. ‘Afrikaantje’ klinkt namelijk als een verkleinwoord voor mensen uit Afrika, en herinnert daarmee onbedoeld aan koloniaal taalgebruik.

Ik had in het verleden een grote afkeer van Tagetes. Ik vond het stijve bloemen. Vroeger werden ze veelvuldig aangeplant in openbare stadsperken. Daar stonden ze dan naast de Mexicaanse leverbalsem, die ‘mexicaantjes’ werden genoemd. Men vond ‘de afrikaantjes zo aardig afsteken tegen de mexicaantjes’ met hun lavendelkleurige bloemen. Dat ‘mexicaantje’ vond ik trouwens ook een stijf plantje. In het midden van het ronde perk stond dan een hoge lobelia met forse donkerrode bladeren en rode bloemen. De gemeentelijke hoveniers zijn inmiddels teruggekomen van die manier van aanplanten. Heel veel openbare perken zijn nu gevuld met wilde bloemen. Wel zo makkelijk voor het onderhoud, en ook goed voor de insecten.

Onlangs ben ik toch gaan houden van de Tagetes. Hoewel ik wel bij het aanschaffen van zaad zou kiezen voor de enkelbloemige variant, ten bate van de zweefvliegen en bijen. De geur van Tagetes is vrij sterk. Daar moet je van houden. Ik vind die peperige, kruidige lucht heel aangenaam. Als je Tagetes tussen je knolgewassen, zoals wortels, zet, kun je op die manier de wortelvlieg bestrijden. De soort Tagetes patula heeft voor de bestrijding van aaltjes het meeste effect. Ook zijn deze bloemen eetbaar. Het zijn dus in alle opzichten fijne planten. Vorig jaar stonden ze in mijn tuin te bloeien tot diep in de herfst. Er zijn verschillende kleuren Tagetes in de handel. Ze zijn er behalve in oranje en rood ook in citroengeel.