Dierenleven: Fred’s dieren
Medetuinder en oud-stadsecoloog Fred had onlangs een paar bijzondere natuurontmoetingen bij de Scheg. Van een zwemmende ringslang tot een imposante polderzwaan: onze ecologische zone leeft! Lees Fred’s persoonlijke verhaal én ontdek hoe wij met natuurvriendelijk tuinieren dit soort prachtige stadsnatuur een handje kunnen helpen.
Juli 2026 – Tekst en foto’s door Fred Haaijen, tuin 94
Afgelopen zondag liep ik over ons tuinpark en werd ik weer eens herinnerd aan hoe bijzonder de natuur vlak bij onze tuinen is. Bij de Scheg stuitte ik op een imposante zwaan. Het dier zat daar in de berm en ik kon opvallend dichtbij komen. Dat was stiekem best spannend, want een zwaan van zo dichtbij dwingt diep ontzag af. Maar deze ontmoeting liet ook iets moois zien: als je rustig blijft en met oprecht respect met de natuur omgaat, straalt die rust naar beide kanten uit. Er ontstond een moment van wederzijds vertrouwen waardoor ik deze koningsvogel prachtig kon bewonderen en fotograferen.
Het deed me direct denken aan eerder deze maand, toen op exact diezelfde plek een grote ringslang zwom. Twee totaal verschillende dieren, maar allebei zorgen ze voor dat heerlijke, avontuurlijke poldergevoel op ons park. Toen ik later die dag verder op pad ging richting Zunderdorp, trof ik in de sloot nog een prachtig zwanenstel met hun jongen aan, waar ik ook een mooie foto van heb kunnen maken.
De zwaan is een historisch baken van Waterland en Amsterdam
Zwanen horen al eeuwenlang onlosmakelijk bij de identiteit van Amsterdam-Noord en het aangrenzende Waterland. De band tussen de stad en deze vogels gaat heel ver terug. Wist u dat Amsterdamse stadszwanen vroeger een heel bijzonder en tastbaar merkteken droegen? Al vanaf de zestiende eeuw hield de Amsterdamse zogeheten ‘pluimgraaf’ streng toezicht op deze vogels. Om officieel aan te tonen dat ze het bezit en het eigendom van de stad waren, werden er destijds drie Amsterdamse andreaskruisjes in hun snavel gebrand. Onze polder- en tuinzwanen dragen die littekens gelukkig allang niet meer, maar hun koninklijke en trotse uitstraling zijn ze nooit verloren.
Als je omhoogkijkt naar de gevels van de huizen in de dorpen om ons heen, zie je hoe diep de zwaan in de streek geworteld zit. Al in de zeventiende eeuw koos de ‘Unie van Waterland’ (een verbond van zes dorpen in Waterland) de vogel als trots symbool voor het gezamenlijke regiowapen. De vogel siert nog altijd historische gevelstenen van oude huizen langs de dijken, zit verwerkt in lokale namen van herbergen en cafés, en schittert vanouds als windvaan op de daken van de protestantse kerken in de regio. Het is een universeel herkenbaar baken dat generaties lang onze dorpen, de cultuur en het landschap met elkaar verbindt.
De Scheg is onze ecologische verbindingszone
Dat we zowel de ringslang als de zwaan zo dicht bij onze tuinen tegenkomen, is absoluut geen toeval. De ringslang is een ongevaarlijke, schuwe bewoner die dol is op water, kikkers en beschutte plekken om op te warmen. De zwaan zoekt de rustige bermen en slootkanten op om te rusten en te broeden. Beiden profiteren enorm van de groene, ecologische zones rondom ons tuinpark. Het laat zien dat Tuinpark Buikslotermeer niet zomaar een verzameling tuintjes is, maar een onmisbare, levende schakel vormt in de lokale stadsnatuur.
Zwaan bij de Scheg
Mijn bijzondere ontmoetingen met de zwanen en de ringslang onderstrepen hoe belangrijk het is dat we met elkaar natuurvriendelijk blijven tuinieren. De keuzes die we op onze eigen meters maken, hebben rechtstreeks invloed op het welzijn van de dieren buiten ons hek. Door te kiezen voor inheemse beplanting, strikt gifvrij te tuinieren en natuurlijke oevers of rommelhoekjes met takken en bladeren te behouden, bieden we direct voedsel en veilige beschutting aan insecten, amfibieën en vogels.
Een natuurvriendelijke tuin is een levendige tuin waarin ruimte is voor mens én dier. Het zorgt ervoor dat de ringslang een veilige route vindt en dat zwanen in de bermen de rust vinden die ze nodig hebben. Laten we daarom met trots blijven zorgen voor onze groene oase, zodat we nog heel lang van dit soort waardevolle ontmoetingen kunnen genieten.